Âm dương: hai mặt của cùng một chuyển động

Người xưa nhìn ngày và đêm, nóng và lạnh, động và tĩnh, rồi gọi chung hai mặt ấy là dương và âm. Dương là phía sáng, ấm, hướng ra, chuyển động. Âm là phía tối, mát, hướng vào, tích lũy.

Bốn ý cần nhớ

• Đối lập: mỗi sự vật đều có hai mặt; không có mặt này thì không nhận ra mặt kia.
• Nương tựa: ngày cần đêm để nghỉ, đêm cần ngày để có cái mà nghỉ. Hai mặt không tách rời.
• Tiêu trưởng: dương lớn thì âm nhỏ, rồi ngược lại, như bốn mùa nối nhau.
• Chuyển hóa: đến cực điểm thì đổi chiều. Trưa nắng gắt nhất cũng là lúc bắt đầu ngả về chiều.

Âm dương trong lá số

Trong Tử vi và Bát tự, can chi, năm sinh, giới tính đều mang tính âm hoặc dương. Chiều đi của đại vận (thuận hay nghịch) cũng dựa vào đó. Nhưng âm không "kém" dương: người thiên âm thường sâu, bền, giỏi tích lũy; người thiên dương thường mở, nhanh, giỏi khởi xướng.

Ứng dụng

Câu hỏi hữu ích không phải "mình âm hay dương", mà là "lúc này mình đang lệch về phía nào". Làm việc quá sức là dương quá thịnh, cần thêm âm: nghỉ, lặng, ngủ đủ. Trì hoãn kéo dài là âm quá nặng, cần thêm dương: một việc nhỏ làm ngay hôm nay.